تبلیغات
 <-اخبار نجوم-> اخبارنجوم
 ای بشر ماه را نظاره كن ...

ای بشر ماه را نظاره كن

فاصله تقریبی ماه از زمین 384400 كیلومتر میباشد كه یك فرد پیاده می تواند این فاصله را در مدت 11 سال بدود با این حال این فاصله در نجوم بسیار اندك است و در حقیقت ماه همین بیخ گوشمان است.

 ك.ناصری

در این مقاله می خواهم مطالبی هر چند مختصر ولی بس مفید در مورد ماه بنویسم كه امید وارم مورد پسند باشد

فاصله تقریبی ماه از زمین 384400 كیلومتر میباشد كه یك فرد پیاده می تواند این فاصله را در مدت 11 سال بدود با این حال این فاصله در نجوم بسیار اندك است و در حقیقت ماه همین بیخ گوشمان است.

مدار ماه به دور زمین یك دایره كامل نیست بلكه بصورت بیضی است كه زمین در گوشه ای از آن قراردارد ماه در نزدیك ترین حالت از زمین 356500 كیلومتر و در دورترین حالت 406700 كیلومتر فاصله دارد كه وقتی در دور ترین مكان قرار دارد به طور محسوسی كوچكتر از زمانی است كه در نزدیك ترین حالتش نسبت به زمین قرار دارد.از ماه و زمین به صورت سیارات دوگانه هم یاد میشود كه این به علت بزرگی ماه در مقابل سیاره خود، زمین است. از دید یك ناظر فرضی در آسمان مدار ماه به دور زمین درحال حركت به صورت یك دایره دندانه دار است.

ماه به علت نوسانات مدار خود همیشه هم در شرق طلوع و در غرب غروب نمی كند درضمن به علت حركت ماه در جهت حركت زمین ماه هر روز 50 دقیقه دیر تر از روز قبل در آسمان دیده میشود

قطر ماه 3500 كیلومتر است كه كمی بیشتر از 4/1 قطر زمین است. زمین 50 برابر ماه حجم و 81 برابر آن وزن دارد نیروی جاذبه ماه 6/1 زمین است ماه از دید ناظر زمینی درست به اندازه خورشید دیده میشود درحالی كه 400 بار از خورشید كوچكتر است علت آن است كه خورشید درست 400 بار ار ماه دورتر است.

ماه مانند اغلب اقمار شناخته شده در منظومه شمسی همیشه یك روی خود را به ما نشان میدهد علت آن است كه یك دور چرخش ماه به دور زمین درست برابر یك دور چرخشش به دور خود است كه این حالت را چرخش وابسته نامند به همین علت تا قبل از سفر های فضایی انسان فقط یك سوی  ماه را دیده بود. به هر حال به علل بعضی اختلالات می توان 59 درصد سطح ماه را از روی زمین رصد كرد ولی دیدن مابقی ار روی زمین امكان پذیر نیست.

تغییر شكل ماه را كه هر شب شاهد آن هستبم فازها یا صورتهای ماه گویند.

یك دور گردش كامل ماه به دور زمین 27 روزو 7 ساعت و 43 دقیقه و 5/11 ثانیه طول میكشد با این حال به علت چرخش هم زمان زمین به دور خورشید ماه كمی عقب افتاده، این حركت از دید ما 29 روز و 12 ساعت طول میكشد.

ماه نیز مانند زمین به دور خود می چرخد همان طور كه گفتیم زمان این چرخش با زمان چرخش زمین برابر است كه در نتیجه هر نقطه از آن دوهفته مقابل خورشید قرار میگیرد این مدت زمان طولانی برای روز وشب ماه باعث میگردد دمای ماه در روز به 120 درجه سانتی گراد بالای صفر ودر شب به 150 درجه سانتی گراد زیر صفر برسد. اگر از روی ماه به زمین بنگریم متوجه می شویم كه همیشه این گوی آبی در گوشه ای از آسمان میخكوب شده و هیچ گونه حركتی ندارد.

در حقیقت این ماه نیست كه بدور زمین میگردد بلكه زمین و ماه به عنوان سیارات دوگانه هردو به دور یكدیگر میگردند. ولی چون وزن زمین 81 بار از وزن ماه بیشتر است بر طبق قوانین فیزیك مركز این دوران به سوی زمین و در حقیقت زیر پوسته آن است. وجود ماه باعث ایجاد مد در دو سوی زمین میشود كه یكی به علت جاذبه ماه و دیگری به علت نیروی گریز ایجاد شده از همین دوران است كه زمین اسیر آن شده. در این میان اگر زمین و ماه  و خورشید در یك راستا قرار گیرند خورشید نیز پا به میان گذارده در این گرانش شركت می كند و ما شاهد بزرگ ترین جذر و مد ها هستیم بلعكس اگر خورشید و ماه نسبت به زمین زاویه قائمه تشكیل دهند خورشید و ماه گرانش یكدیگر دا خنثی می كنند و جذر و مد به طور فاحشی كاهش مییابد.

چون ماه با سرعت 3659 كیلومتردر ساعت به دور زمین حركت می كند ایجاد نیروی گریز كرده و همین نیروی گریز از سقوط آن به زمین جلو گیری می كند.

وقتی ماه از درون سایه زمین حركت میكند زمین مانع رسیدن نور خورشید به ماه میشود و ماه گرفتگی یا خسوف صورت میپذیرد. و اگر ماه به طور كامل در سایه زمین قرار نگیرد ماه گرفتگی یا خسوف ناقص ایجاد میشود. بلعكس وقتی ماه بین خورشید و زمین قرار می گیرد سایه ماه به روی زمین میفتد خورشید گرفتگی یا كسوف صورت میگیرد كه به سه شكل بروز میكند اگر خورشید كاملا در پشت ماه پنهان شود كسوف كامل و اگر فقط قسمتی از خورشید توسط ماه پوشانده شود كسوف ناقص حاصل می آید در شكل سوم ماه آنقدر از زمین دور میشود كه نمی تواند تمام سطح خورشید را بپوشاند كه به این حالت كسوف حلقوی گویند.كسوف كامل یكی از زیبا ترین جلوه های طبیعت است كه بسیار به ندرت صورت میگیرد در كسوف كامل روز تبدیل به شب میشود، ستاره ها در آسمان نمایان می شوند و تاج زیبای خورشید به دور ماه میدرخشد كه دیدن آن را با یك تلسكوپ مجهز به فیلتر خورشیدی استاندارد به شما توصیه میكنم.

این مسئله كه مدار ماه نسبت به استوای سماوی چگونه قرار دارد برای بسیاری پیش بینی ها منجمله محاسبه زمان وقوع خسوف و كسوف بسیار مهم است.متاسفانه مدار ماه كاملا بروی استوای سماوی قرار ندارد بلكه 15/5 درجه نسبت به آن انحراف دارد. كه این خود دو برخورد در مدار ماه با استوای سماوی را باعث می شود كه مكان این برخورد ها را گره نامند و به دو گره بالا رونده و پایین رونده تقسیم میشوند. به همین علت ماه ،خورشید و زمین همیشه در سایه یكدیگر قرار نمیگیرند و كسوف و خسوف به ندرت ایجاد می شود. اگر گره ها همیشه در یك وضعیت بودند محاسبه زمان وقوع كسوف و خسوف بسیار ساده بود ولی چنین نیست. بلكه محل گره ها و همچنین زاویه شیب آن ها نسبت به زمین مرتب درحال تغییر است.در نتیجه محاسبه زمان بروز كسوف یا خسوف بسیار پیچیده بوده و بهتر است حساب آن را به كامپییوتر ها بسپاریم.

جالب است بدانید جاذبه ماه آنقدر زیاد است كه حتی خشكی ها را هم 50 سانتیمتر بسوی خود میكشد.

بسیاری از اجداد ما بر این باور بودند كه ماه واقعا تغییر شكل میدهد یا به عبارتی كلفت و باریك میشود. بعضی كه دانا تر بودند گمان می كردند ماه مانند صفحه گرد وچرخانی است و این گونه هلال و بدر را توصیف می كردند كه بسیار باور پذیر تر ومنطقی تر از تصور اول بود با این حال اكنون می دانیم آنهاهم اشتباه میكردند.

ماه در سطح خود دارای دو چشم انداز است. یكی دریاها و دیگری دهانه های آتشفشانی. البته آنچه را ما دریا می نامیم در حقیقت دارای آب نیست بلكه صحرا هایی وسیع از خاكستر و گدازه های سرد شده است كه رنگی تیره تر دارد. بروی ماه می توان رشته كوه هایی مشاهده نمود همچنین دهانه هایی كه از آنها تشعشعاتی ساطع میشود.

تنها بر آن روی ماه كه به سمت زمین قرار دارد میتوان بیش از30000 دهانه آتشفشانی مشاهده كرد كه گاه قطری معادل250 كیلومتر دارند كوچكترین دهانه ای كه میشود از روی زمین دید 400 مترقطر دارد. كه البته هیچكدام به علت یك آتشفشان واقعی ایجاد نشدند بلكه همگی حاصل برخورد شهاب سنگها هستند وسنی معادل چهار ملیارد سال دارند. در آن سوی ماه اثری از هیچ دریای تاریكی نیست و خوب است بدانید دریاها بسیار جوان تر از دهانه ها هستند.

گفتیم بعضی از دهانه ها پرتو زایی می كنند كه از آن جمله می توان دهانه های تیخو،كوپر و نیكوس را نام برد.

ماه دارای كوه هایی هم هست كه البته فقط دیواره های دهانه های آتشفشانی هستند كه به طوراتفاقی كنار هم قرار گرفته سلسله جبالی بهم پیوسته را تشكیل داده اند كه در بعضی مناطق ارتفاع آن به 10 كیلومتر هم میرسد.

برای دیدن ماه به تلسكوپ گران قیمت نیازی نیست بزرگنمایی 10 تا 50 برابركه در یك دوریبن دوچشمی معمولی هم یافت می شود برای دیدن ماه بسیار مناسب است.

روش مشاهده دهانه ها به این صورت است كه مرز تاریك و روشن ماه را از هلال تا بدر هرشب رصد كنیم رمز كار در آن است كه نور خورشید به این مكان به صورت مایل تا بیده دهانه ها را كاملا آشكار میسازد. برای مشاهده دریاها همچنین پرتو زایی دهانه ها باید تا ماه بدر صبر كنیم.

در ابتدا اصلا معلوم نبود كه بشر می تواند شرایط خارج از زمین را تحمل كند یا نه ولی بزودی معلوم شد كه انسان نه تنها می تواند این شرایط را بخوبی تحمل كند بلكه حتی می تواند تمام عمر خویش را خارج از زمین سپری كند. پس از آن از سفر به ماه كه آرزوی دیرینه و دست نیافتنی پیشینیان ما بود سخن به میان آمد ولی چه كسی این جرعت و جسارت را داشت كه جان خویش را به خاطر پیشبرد علم به خطر بیندازد و خود را موش آزمایشگاهی دانشمندانی بكند كه آسوده می خواهند از روی زمین نظاره گر سفر پر مخاطره اش باشند.

اولین سفینه هایی كه به سوی ماه پرتاب شدند همگی به سختی به سطح ماه برخورد كرده و منهدم شدند ولی قبل از نابودی عكس های زیبایی هم از ماه گرفتند كه راه گشای تحقیقات بعدی شد.

600 میلیون تماشاگر تلویزیون شاهد پرواز سه تن از شجاع ترین مردان علم به سوی ماه بودند. در ساعت 18و2 دقیقه به وقت تهران نیل آرمسترانگ،ادوین الدرین و مایكل كالینز سفر معجزه آسای خود را به سوی ماه آغاز كردند و بعد از چند روز نگرانی، دنیا صدای تسلی بخش كاپتان آرمسترانگ را شنید كه با غرور اعلام كرد " عقاب به سلامت بروی ماه فرود آمد " در 20 جولای در ساعت 21و7 دقیقه به وقت تهران برای اولین بار انسان بروی ماه قدم گذاشت تلویزیون ها صدای آرمسترانگ را پخش می كردند كه با اولین قدم در میكروفن موجود در كلاهش گفت:"این قدم كوچكی برای یك مرد اما قدمی بس بزرگ برای بشریت است " پس ازآن تا كنون انسان بارها بروی ماه قدم گذارده .

آیا می دانید جای پای آرمسترانگ و یارانش میلیارد ها سال و شاید حتی تا پایان عمر ماه بروی غبارنرم ماه  باقی می ماند. زیرا باد و بارانی وجود ندارد كه آرامش این غبار نرم را برهم زند  این اثر فقط در صورت برخورد یك شهاب سنگ پاك می شود. این در حالیست كه فقط تا چند صد هزار سال دیگر بروی زمین نه اثری از اهرام ثلاثه باقی میماند نه برج ایفل و نه نیروگاه های عظیم اتمی كه از مقاوم ترین مواد شناخته شده توسط بشر ساخته شده اند.

مواد كانی ماه را میتوان با سنگهای بازالت زمین مقایسه كرد بسیاری از دانشمندان گمان می كردند ماه جهانی سرد و یخ زده است ولی ماه نیز مانند زمین دارای هسته ای مذاب و مایع است كه البته تركیب دقیق آن هنوز بر ما معلوم نیست. ماه در بدو شكل گیری مانند زمین دارای میدان مغناطیسی بوده كه در گذر زمان چیز زیادی از آن باقی نمانده است.

ماه نیز مانند زمین 6/4 میلیارد سال عمر دارد و چهار فرضیه برای شكل گیری آن وجود دارد 1:جدا شدن از زمین مذاب 2:شكل گیری همزمان با زمین 3:پیدایش در خارج از منظومه شمسی كه در سفر طولانی خود به دام گرانش زمین افتاده است 4: تشكیل از گاز ها و بخارهای داغ خورشیدی كه زمین هم از همان ها شكل گرفته

ماه مذاب پس از سرد شدن میلیون ها سال توسط شهاب سنگ ها بمباران شد و از گدازه های حاصله طی میلیونها سال بعد دریا ها شكل گرفتند . ماه 700 میلیون سال مانند تلی از آتش درخود میسوخت و مرتب توسط شهاب سنگ ها مورد اصابت قرار میگرفت. جوان ترین دهانه آتشفشانی ماه 20 میلیون سال عمر دارد. امروزه دیگر به ندرت شهاب ستگی به ماه برخورد می كند و آرامش ماه پیر را بهم میزند.

آینده ماه هم بسیار جالب است. چرخش ماه به دور زمین آرام آرام از سرعت چرخش زمین بدور خود می كاهد و در نتیجه طول شبانه روز را افزایش می دهد. به طور متقابل سرعت ماه مدام افزایش میابد و در نتیجه نیروی گریزش بیشتر وبیشتر میشود و جاذبه زمین بیچاره دیگر قادر به نگاه داشتنش نخواهد بود و ماه لحظه به لحظه از زمین دورتر میشود. شاید اگر همین طور پیش میرفت روزی میرسید كه زمین كاملا از چرخش به دور خود می ایستاد و ماه هم راهش را میگرفت و پی كارش میرفت. ولی هرگز شاهد چنین اتفاقی نخواهیم بود زیرا خیلی زودتر خورشید پیرما در آخرین روز های عمرش همانند باد كنكی باد میكند وعطارد،زهره،زمین ،ماه وشاید حتی مریخ را به تلی از خاكستر تبدیل میكند. البته امید وارم تا آن زمان بشر هوشمند از زادگاه رو به نابودی خود، زمین به سلامت و صلح به عالم بی انتها سفر كند من كه امید وارم ولی چه كسی میداند صحبت از چهار تا پنج میلیارد سال دیگر است...

 

                  با آرزوی موفقییت برای شما

 

منابع مورد استفاده:

                            كتاب ماه نوشته دكتراریك اوبلاكر

                           سری مقالات نجوم از  دانش نامه آزاد اینترنتی : ویكی پدیا

نویسنده : ك.ناصری


نوشته شده توسط مهسا در پنجشنبه 22 مرداد 1388 و ساعت 03:24 ب.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 آشنایی با ساختار و ماهیت سیارک ها ...

آشنایی با ساختار و ماهیت سیارک ها

در بین سال های 1772 و 1801 میلادی گروه هایی از اخترشناسان برای رصد و یافتن سیاره یی که گمان می کردند باید وجود داشته باشد، تلاش می کردند. آنان در تلاش بودند این جرم نامشخص که گویی سیاره یی باید باشد را در جایی بین مریخ پنجمین سیاره منظومه شمسی و مشتری ششمین سیاره منظومه شمسی پیدا کنند.

امین حمزه ئیان

کمربند سنگی

 اما آنچه موجب چنین فکر و سپس تلاش برای یافتن سیاره یی نامشخص در آن دوره زمانی شده بود، اتفاقی جالب بود. در سال 1772 اخترشناسی آلمانی به نام «یوهان الرت بïده» رابطه یی جالب توجه را منتشر کرد که شخصی دیگر به نام «یوهان دانیل تیتوس» آلمانی هم روی آن کار کرده بود. این رابطه که عموماً به نام رابطه «بïده یا بïده - تیتوس» مشهور است، موضوعی قابل توجه را برای اخترشناسان آن دوره بیان می کرد که همه را در هاله یی از ابهام گذاشته بود. براساس رابطه «بïده»، اگر یک تصاعد عددی به صورت صفر ، 3 ، 6، 12 ، 24 ، 48 ، 96 ، 192 بنویسیم (دقت داشته باشید که به جز دو عدد اول تصاعد، هر عدد دو برابر عدد قبلی است) حال اگر هر یک از این اعداد را به علاوه 4 و سپس تقسیم بر 10 کنیم، عددی به دست می آید که نشان از فاصله هر سیاره نسبت به خورشید است. عدد حاصل بر حسب واحد نجومی AU به دست می آید (هر واحد نجومی برابر با میانگین فاصله زمین تا خورشید یعنی 150 میلیون کیلومتر است). برای نمونه چون زمین سومین سیاره منظومه شمسی است پس ما باید سومی یعنی 6 را از رابطه بالا انتخاب کرده و با 4 جمع کنیم و سپس بر 10 تقسیم کنیم که در نهایت عدد یک به دست می آید. یک به معنی این است که فاصله زمین تا خورشید یک واحد نجومی (AU) یا 150 میلیون کیلومتر است که عددی صحیح است. به این ترتیب این اعداد می توانند نشان دهنده رابطه یی باشند که بسیار جالب فاصله هر سیاره را مشخص می کند. اعداد این رابطه تا آخرین سیاره کشف شده در قرن 19 میلادی یعنی اورانوس به صورت شگفت انگیزی صدق می کرد. اما در این بین یک مشکل اساسی وجود داشت، مشکل بر سر پنجمین عدد موجود یعنی عدد 12 در این رابطه بود. مشکل اینچنین بود که هیچ جرمی در آن فاصله که رابطه «بïده» پیش بینی می کرد، وجود نداشت. این نقص همچنان باقی بود تا زمانی که در سال 1801 اخترشناسی ایتالیایی، «جوزپه پیاتزی» مدیر رصد خانه پالرمو که در رصد آسمان مهارت خاصی داشت، هنگام بررسی هر شب آسمان که به منظور تهیه یک فهرست از ستارگان انجام می داد متوجه حرکت نقطه یی نورانی در پس زمینه آسمان شد. «پیاتزی» با خود فکر کرد حتماً یک دنباله دار جدید کشف کرده است، اما زمانی که این خبر به گوش «بïده» آلمانی رسید، پنداشت که این جرم حتماً همان سیاره یی است که باید در بین مدار مریخ و مشتری باشد. به این ترتیب در سال بعد و سال های بعدی اجرامی دیگر در همان ناحیه کشف شدند. اخترشناسان مدار این اجرام را مشخص کرده بودند، آنان همچنین دریافته بودند که این اجرام، بسیار کوچک تر از یک سیاره عادی هستند. به این ترتیب نام آنها را خرده سیاره یا سیارک گذاشتند.

امروزه می دانیم که رابطه «بïده» یک قانون نیست بلکه تنها یک رابطه اتفاقی و جالب است که برای فاصله سیاره ها برقرار است و این رابطه بر هیچ دلیل علمی خاصی استوار نیست. در ضمن رابطه «بïده» برای فاصله سیاره نپتون و سیاره کوتوله و پلوتون که بعدها کشف شدند، صادق نیست. تا به امروز هزاران سیارک در مکانی بین مریخ و مشتری کشف شده اند و منطقه یی را به نام کمربند سیارک ها ساخته اند. سیارک ها شکلی نامنظم و سیب زمینی شکل دارند. از بین هزاران سیارک موجود، تنها 26 عدد از آنها قطری بین 200 تا هزار کیلومتر دارند و دیگر سیارک ها همگی قطری کمتر از یک کیلومتر تا چندین متر دارند که بیشتر آنها در منطقه کمربند سیارک ها به دور خورشید در حال گردش هستند. مدار بعضی از سیارک ها بسیار کشیده و بیضی شکل است به صورتی که از مدار زمین گذشته و حتی از مدار گردش عطارد اولین سیاره منظومه شمسی، به خورشید نزدیک تر می شوند.

سیارک ها جنس های گوناگونی دارند. بعضی از آنها که معمولاً در قسمت های بیرونی کمربند سیارک ها هستند، بیشتر از کربن تشکیل شده اند. برخی دیگر از آنها جنسی از سنگ یا سیلیکات دارند یا یخی هستند و دیگر سیارک ها هم که تعدادشان کم است از آهن و نیکل تشکیل شده اند. به همین دلیل احتمالاً سیارک ها منشأهای مختلفی دارند اما آنچه مسلم است این است که دانشمندان عقیده دارند بیشتر سیارک ها تکه هایی هستند که در زمان تشکیل منظومه شمسی نتوانسته اند به دلیل وجود گرانش بسیار قوی سیاره مشتری (این غول منظومه شمسی) به هم متصل شوند و سیاره یی مستقل را تشکیل دهند. برخی از سیارک ها هم که مداری بسیار کشیده دارند، هسته دنباله دارهایی هستند که به پایان عمر خود رسیده اند.

ماموریت های مهیج و جالبی برای شناخت بیشتر سیارک ها از طرف سازمان های فضایی صورت گرفته است. به عنوان مثال در سال 2001 میلادی اولین کاوشگر بشر روی سطح سیارک «اروس» فرود آمد. سال 2005 فضاپیمای «دیپ ایمپکت» در مدار سیارک قرار گرفت و گلوله یی به سمت سیارک «تمپل-1» پرتاب کرد که انفجاری معادل پنج تن تی ان تی رخ داد. در همان سال فضاپیمای «هایابوسا» در مدار سیارکی به نام «ایتوکاوا» قرار گرفت و سپس روی سطح آن فرود آمد تا نمونه یی از ماده سیارک را به زمین بازگرداند.

نویسنده : امین حمزه ئیان


نوشته شده توسط مهسا در پنجشنبه 22 مرداد 1388 و ساعت 03:21 ب.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 نجوم در هند باستان ...

نجوم در هند باستان

در زبان هندی ، علم نجوم را khagola-shastra كه نام رصدخانه مشهوری در دانشگاه نالاندا است ، می نامند . در این مكان ، ستاره شناس نامی هندی به نام آریابهاتا در قرن پنجم به فراگیری این علم پرداخت.



فائزه چقاجردی

 

در زبان هندی ، علم نجوم را khagola-shastra كه نام رصدخانه مشهوری در دانشگاه نالاندا است ، می نامند . در این مكان ، ستاره شناس نامی هندی به نام آریابهاتا در قرن پنجم به فراگیری این علم پرداخت.

 

وی یك دستگاه ریاضی ارائه كرد كه در آن دوران زمین حول محورش و حركت سیارات نسبت به خورشید را فرضیه سازی می كرد . او هم چنین نتیجه تقریباً درستی در مورد محیط دایره یا كره عرضه و نیز چگونگی تشكیل خسوف و كسوف را برای اولین بار كشف كرد . تعیین شعاع مدارهای سیارات برحسب شعاع مدار زمین یا خورشید به وسیله دوره گردش آنها توسط این شخص به دست آمد . وی از اولین كسانی بود كه كشف كرد مدار سیارات به دور خورشید بیضی شكل است و اولین منجم شناخته شده در این قاره بود كه از دستگاه روز شمار تناوبی خورشیدی استفاده كرد .

 

در كتاب او « آریابهاتیا » كه در سال 498 میلادی منتشر شد ، قوانین عددی و هندسی برای محاسبه گرفت ها توصیف شده بود. علم نجوم در هند ، قسمت اعظم پیشرفت های خود رامدیون نظریات این دانشمند از جمله شكل گیری منظومه شمسی با اشكال كروی و ارائه الگوهای عددی و ریاضی است .

 

آریابهاتا در سال 476 میلادی در شهر كرلای هند به دنیا آمد . هنگامی كه هنوز جوانی نوپا بود به دانشگاه نالاندا برای تحصیل در علم ستاره شناسی فرستاده شد. او مقاله های مهمی در عرصه نجوم عرضه كرد و نیز نظریه خورشید مركزی را مطرح كرد و بعد ها موجب ایجاد سهولت در فعالیتهای كپرنیك شد .

كتاب های آریابهاتا در قرن سیزدهم به لاتین ترجمه شد ؛ به واسطه این امر ، اروپاییان با روش های محاسبه مساحت مثلثات و حجم كرات هم مانند مربع و مكعب آشنا شدند . دیدگاه های او در مورد گرفت ها و اینكه خورشید منبع نور ماه (مهتاب) می باشد ، ممكن است تأثیر زیادی روی منجمان اروپایی نگذاشته باشد ولی بعداً همین دیدگاه ها از طریق رصدهای كپرنیك و گالیله باورپذیر شد .

 

اما آریابهاتا همه این حقایق را 1500 سال پیش و 1000 سال قبل از كپرنیك و گالیله كشف كرد و همین امر باعث شد تا از وی به عنوان یك پیشقدم در این عرصه یاد شود . روش های شمارش نجومی آریابهاتا كه در كتاب های او شرح داده شده ، اسناد موصقی برای اختراع تقویم هندی شد .

 

بنابراین در هند باستان ، گرفت ها نیز شناخته و پیش بینی شدند و طبیعت حقیقی آنان حداقل برای منجمان قابل درك بود . نبود تلسكوپ بسیاری از پیشرفت های نجوم باستان هند را پنهان ساخت . ولی باید پذیرفت كه با وجود نبود پشتوانه ای برای رصدها كه با وسایل بسیار ساده انجام می شد ، منجمان هند باستان به موفقیت های نسبتاًً بزرگی در خصوص اندازه گیری حركات نجومی و پیش بینی گرفت ها دست یافتد . ستاره شناسان هندی نظریه كروی بودن زمین را مطرح كردند و آریابهاتا اولین كسی بود كه در قرن پنجم به این حقیقت پی برد.

 

یكی دیگر از منجمان و ریاضی دانان هند ، براهماگوپتا در قرن هفتم برآورد كرد كه محیط زمین 5000 یوجانا است . یك یوجانا =  kms7.2 است كه به تخمین امروزی بسیار نزدیك می باشد .


 


نویسنده : ancientastronomy


نوشته شده توسط مهسا در پنجشنبه 22 مرداد 1388 و ساعت 03:20 ب.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 شاخص ظهر مسجد چهار درخت بیرجند ...

شاخص ظهر مسجد چهار درخت بیرجند

مسجد چهار درختی یكی از قدیمی ترین بناهای شهر بیرجند می باشد و یا به عبارتی قدیمی ترین مسجد شهر بیرجند است كه قدمتش به دوره ی صفویه بر می گردد . . .

مسجد چهار درختی یكی از قدیمی ترین بناهای شهر بیرجند می باشد و یا به عبارتی قدیمی ترین مسجد شهر بیرجند است كه قدمتش به دوره ی صفویه بر می گردد كه حدود 200سال پیش برای اولین بار مرمت شده و با شماره ی ثبت ملی 2404 در فهرست آثار تاریخی كشور به ثبت رسیده است.

نوع معماری داخل مسجد به صورت شبستانی می باشد كه شامل 21 ستون است.

بنیانگذار این مسجد بر اساس لوحی كه بر سردر مسجد نصب شده است بدین شرح است:

بانی : آیت الله حاجی محمد جعفر ولد مرحوم كربلایی اسماعیل سربیشگی و حاجی ایجبین علی دوست وحاجی ولد معمل می باشند.






شاخص ظهر مسجد :

اجزای تشكیل دهنده: این شاخص یك میله ی فلزی با قطر حدودا 5 سانتی متر وارتفاع 30 سانتی متر بوده كه بر روی زمین واقع شده بود.

مكان: این شاخص در وسط صحن مسجد واقع شده كه به دلیل ایجاد اختلال در عبور و مرور از آن مكان برداشته شده و هم اكنون آثاری از آن موجود است.

 مکان شاخص ظهر مسجد را در این تصویر می توانید مشاهده کنید

 

یكی از افرادی كه شاخص را دیده است مغازه داری به نام آقای غلام رضا ناصری که به صورت حضوری از ایشان مصاحبه شده است و با توجه به توصیف های وی پیرامون این شاخص ، اجزا و مکان شاخص همانطور که در بالا بیان کردیم ، مشخص شد .

محقق: علی مرعشی-عضو جمعیت منجمان مهبانگ زاهدان و دبیر بخش تاریخ نجوم پایگاه اطلاع رسانی آسمان تفتان - تیر ماه 1388

نگارنده این مقاله تحقیق دیگر پیرامون شاخص های ظهر انجام داده است که در لینک زیر می توانید آنرا مشاهده کنید :

شاخص ظهر مسجد جامع زاهدان

نویسنده : علی مرعشی


نوشته شده توسط مهسا در پنجشنبه 22 مرداد 1388 و ساعت 03:18 ب.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 شباهت اعجاب انگیز مراحل تکامل تیتان با زمین ...

شباهت اعجاب انگیز مراحل تکامل تیتان با زمین

شباهت اعجاب انگیز تغییرات و مراحل تکامل قمر تیتان به فضای آغازین پیدایش حیاط در زمین

 

 

مسعود رضازاده

 

 

 

قمر تیتان بیش از یک میلیارد کیلومتر (759 میلیون مایل) با فاصله دارد اما بیشتر اختر شناسان به تحقیق و پژوهش در مورد تیتان (تغییر و تحولات سطحی آن) بیش از زمین علاقه نشان میدهند.

 

این مسئله, موضوع دو مذاکره مهم این هفته دراجلاس اتحادیه بین المللی نجوم در ریودوژانیرو- برزیل است

دو پژوهشگر ناسا , راسلی لوپز و رابرت نلسون  از آزمایشگاه پیرانش جت در پاسادنا – کالیفورنیا گزارش دادند که آب و هوا و تغییرات زمین شناسی در تیتان شباهت بسیار زیادی به زمین دارد وتیتان با توجه به اینکه از اقمار زحل میباشد به طور متوسط تنها 100 درجه سانتی گراد (212 درجه ارنهایت) سردتر از قطب جنوب است.             

     

این دو پژوهشر همچنین گزارش دادند تیتان هم اکنون میزبان فرایند های شیمیایی میباشد که مشابه فضای آغازین پیدایش حیات در زمین است و در واقع این تنها اثری میباشد که برای جستجوی حیات بر روی تیتان ما را امیدوار میکند.

باد, باران , آتشفشان ها , نوع ساختار آن ,دیگر مراحل پیشرفت و همه خصوصیات حجاری مشابه زمین این قمر (علی رغم ظاهر پیچیده و متنوع آن) پس از پژوهش و برسی نهایی آماده و در جلسه ارائه میشود.

دانشمندان فکر میکنند که ترکیبات خارج شده از"cryovolcanoes " (نام نوعی آتشفشان که از آن عناصر با نقطه جوش پایین ویا ترکیباتی مانند آب ، آمونیاک ، دی اکسید کربن ، نیتروژن ، متان و ... خارج میگردد.) در سطح تیتان بجای مواد                      معدنی داغ در واقع مایعی سرد از آب یخ و آمونیاک میباشد!

لوپز همچنان اذعان نمود این قمر باتوجه به شرایط زیست محیطی و دمایش بیش از هر مرجع دیگری در منظومه شمسی به زمین شباهت دارد.

 

 در ماموریت مشترک کاسینی – هویگنس( NASA/ESA/ASI ) جزییات سطحی بیشتری از تحولات و فرایندهای زمین شناسی این سیاره جوان و همچنین نمایی از دهانه های برخوردی , رشته کوه ها , شن های روان و حتی دریاچه ها برای ما آشکار شد.

دستگاه رادار مدارگرد کاسینی به دانشمندان اجازه داد تا با بکار گیری آن تقربا از یک سوم سطح تیتان تصویر برداری کند آنان با استفاده از امواج رادار تونستند در جو بسیا غلیظ این قمر نفوذ کنند و البته هنوز عوارض سطحی بکری برای پوشش دهی توسط رادار وجود دارد.     

تیتان یکی از اقمار بزرگ منظومه شمسی است که از سیاره عطارد بزرگتر و تقربا هم اندازه مریخ است که از گذشته اختر شناسان را مجذوب خود کرده است. تیتان تنها قمری است که جوی به این ضخامت دارد و  تنها جرم آسمانی بعد از زمین است که در آن ماده بصورت مایع یافت میشود این در حالی است که بر خلاف پراکندگی و کمبود در جنوب تعداد زیادی دریاچه های فعال در عرض های شمالی آن دیده شده است

که گمان میرود از هیدروکربن مایع و همچنین اتان و متان لبریز باشند.

همچنین بر روی این قمر اعجاب انگیز گاز متان همانند آب دارای چرخه تبخیر و بارش ( بصورت برف و باران) بوده و توانایی ظاهر شدن به صورت هر سه حالت ماده یعنی جامد , مایع و گاز را دارد.از طرفی باران متان سبب فرسایش و از بین رفتن کانال ها و فرم دریاچه ها روی سطح تیتان شده و همچنین به محو شدن آثار دهانه های برخوردی ناشی از اصابت سنگ ها ی آسمانی که نسبت به نقاط دیگری مانند ماه و  سیاره عطارد  دارای بیشترین ناهمواری-عمق بیشتر- هستند( و حاوی اطلاعات بیشتری اند) کمک میکند.

 

 

 

تصویر موزاییکی جدید کاسینی که یک دریاچه خشک شده در جنوب تیتان را نشان میدهد.

 

از امکانات دیگر کاسینی دستگاه طیف سنج نقشه برداری و بصری میباشد که با استفده از ثبت اثر تغییرات پرتو فرو سرخ موفق به کشف منطقه ی به نام  Hotet Regio شد که احتمال میرود زمانی در این منطقه آمونیاک منجمد وجود داشته که بعدها پراکنده گشته یا پوشش آن از بین رفته است.

با توجه به اینکه آمونیاک برای مدت طولانی در فضای آزاد باقی نمی ماند اما مدل به ما نشان میدهد آمونیاک توانایی باقی ماندن در فضای جو تیتان را دارد ! و همچنین برای ماآشکار میکند فرایند دیگری در کار است که آمونیاک را آزاد کرده و به سطح میرساند , از طرفی تصاویر رادارنیز عملکردی شبیه به ساختار آتشفشان های زمینی را در نزدیکی محلی مشکوک به نشت آمونیاک به ما نشان میدهد. به دنبال این مطالب , نلسون گفت : عکس های فرو سرخ جدیدی  هم از این منطقه در  IAU  ارائه شده اما هنوزنیازبه مدارک بیشتری برای اثبات " cryovolcanoes "                        

(نام نوعی آتشفشان که از آن عناصر با نقطه جوش پایین ویا ترکیباتی مانند آب ، آمونیاک ، دی اکسید کربن ، نیتروژن ، متان و ... خارج میگردد.) و نشت آمونیاک از این طریق به سطح سیاره است.

این مسئله که آمونیاک در ارتباط و وابستگی با متان ونیتروژن اصلی ترین عاملان جو تیتان هستند که به دقت فضای آغازین پیدایش حیاط بر روی زمین را تکرار میکنند ذهن دانشمندان را آزاد نمیگذارد.

اما سوال مهم و هیجان انگیز اینست که آیا امروزه مراحل پیشرفت و تغییرات شیمیایی جو تیتان از یک پیش زیست شیمیایی همانند زمین که حیات تحت آن شکل گرفت حمایت میکند؟

 

امروزه محققان قمر تیتان امیدوارانه با استفاده از کاوشگر کاسینی برای مدت به اندازه لازم طولانی به مشاهده و برسی آن به دنبال یک تغییر در فصل هایش هستند البته لوپز احتمال میدهد که هیدروکربن موجود در آنجا تبخیر گشته زیرا این نیم کره در حال سپری کردن تابستان بوده و تا زمانی که پس از چند سال تغییری در فصل ها ایجاد گردد و تابستان به عرض های شمالی باز گردد شاید همه دریاچه های آنجا تبخیر شوند و این منابع در جنوب به پایان برسند.   

 

منبع : مسعود رضازاده


نوشته شده توسط مهسا در پنجشنبه 22 مرداد 1388 و ساعت 03:16 ب.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 نوشته های پیشین
+ ای بشر ماه را نظاره كن
+ آشنایی با ساختار و ماهیت سیارک ها
+ نجوم در هند باستان
+ شاخص ظهر مسجد چهار درخت بیرجند
+ شباهت اعجاب انگیز مراحل تکامل تیتان با زمین
+ ماه بزرگترین ردیاب پرتوهای نوترینویی در جهان
+ فریاد هاوکینگ از سیاه‌چاله شنیده می‌شود؟
+ در انتظار كسوف تیرماه
+ ستارگان اولیه به صورت منظومه های دوتایی بوده اند
+ آتلانتیس به زمین بازگشت

صفحات :
1 2 3 4 5 6 7 ...
رتبه سنج گوگل وضعیت یاهو

Free! Download Center